Decyzja o rozpoczęciu terapii stacjonarnej często wiąże się jednocześnie z ulgą i niepewnością. Z jednej strony oznacza rozpoczęcie konkretnego działania, z drugiej – wyjazd z domu, zmianę codziennego rytmu i wejście w środowisko, którego wcześniej można było nie znać. Pojawiają się więc bardzo praktyczne pytania: co zabrać ze sobą, co zrobić z przyjmowanymi lekami, jak załatwić sprawy zawodowe i rodzinne oraz czego spodziewać się po pierwszych dniach pobytu?
Dobre przygotowanie pozwala ograniczyć część stresu i skupić się na tym, co podczas pobytu jest najważniejsze – pracy nad uzależnieniem i własnym zdrowiem.
Przed wyjazdem dowiedz się, jak wygląda pobyt w konkretnym ośrodku
Nie każdy ośrodek działa według identycznych zasad. Różnić może się długość pobytu, plan dnia, możliwość korzystania z telefonu, zasady dotyczące odwiedzin, lista rzeczy, które można zabrać, czy sposób przyjmowania leków.
Dlatego przed wyjazdem warto skontaktować się bezpośrednio z wybranym ośrodkiem i zapytać między innymi o:
- przewidywaną długość terapii,
- godzinę i sposób przyjęcia,
- dokumenty potrzebne przy przyjeździe,
- listę rzeczy do zabrania,
- przedmioty niedozwolone,
- zasady kontaktu telefonicznego z bliskimi,
- możliwość odwiedzin,
- zasady dotyczące leków,
- organizację posiłków i codziennych zajęć.
Samo leczenie uzależnienia może mieć różną formę i intensywność – od pomocy ambulatoryjnej po terapię stacjonarną. Dobór odpowiedniego rozwiązania powinien uwzględniać sytuację konkretnej osoby i nasilenie problemu.
Jeżeli interesuje Cię terapia uzależnień w woj. pomorskim, przed rozpoczęciem pobytu warto więc zapoznać się nie tylko z samą ofertą, ale również z zasadami organizacyjnymi danego ośrodka.
Co zabrać ze sobą do ośrodka terapii uzależnień?
Najbezpieczniej kierować się listą przekazaną przez placówkę. W większości przypadków potrzebne będą przede wszystkim rzeczy codziennego użytku.
Warto przygotować:
- dokument tożsamości,
- wygodne ubrania na czas pobytu,
- bieliznę i odzież do spania,
- obuwie na zmianę,
- podstawowe kosmetyki i środki higieniczne,
- ręczniki, jeżeli ośrodek ich nie zapewnia,
- przyjmowane leki zgodnie z wcześniejszymi ustaleniami,
- dokumentację medyczną, jeśli może mieć znaczenie dla leczenia,
- okulary, soczewki lub inne niezbędne rzeczy osobiste,
- notes i długopis.
Jeżeli pobyt ma trwać kilka tygodni, nie ma potrzeby pakowania połowy mieszkania. Ośrodki zazwyczaj funkcjonują jak miejsce codziennego pobytu, a nie hotel na weekend. Najważniejsze są wygodne rzeczy i przedmioty faktycznie potrzebne każdego dnia.
Przed spakowaniem laptopa, tabletu, większej ilości gotówki czy wartościowych przedmiotów lepiej zapytać o zasady obowiązujące w konkretnej placówce.
Leki – niczego nie odstawiaj samodzielnie
To jedna z najważniejszych kwestii organizacyjnych.
Jeżeli regularnie przyjmujesz leki, poinformuj o tym ośrodek jeszcze przed rozpoczęciem terapii. Dotyczy to zarówno leków psychiatrycznych, jak i preparatów stosowanych z powodu innych chorób przewlekłych.
Przygotuj informacje dotyczące:
- nazw przyjmowanych leków,
- stosowanych dawek,
- częstotliwości przyjmowania,
- lekarza prowadzącego,
- rozpoznanych chorób,
- wcześniejszych hospitalizacji, jeśli mają znaczenie dla aktualnego stanu zdrowia.
Leczenie zaburzeń związanych z używaniem substancji może obejmować zarówno psychoterapię, jak i odpowiednio dobrane leczenie farmakologiczne, dlatego kwestie dotyczące leków powinny być ustalane z personelem medycznym, a nie rozstrzygane samodzielnie.
Nie należy również zatajać przyjmowania leków nasennych, uspokajających, przeciwbólowych czy innych substancji psychoaktywnych. Dla zespołu terapeutycznego są to informacje istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa i planowania leczenia.
Detoks i terapia to nie zawsze ten sam etap
Osoba, która regularnie spożywa duże ilości alkoholu lub używa określonych substancji, może wymagać wcześniejszej oceny medycznej albo leczenia zespołu abstynencyjnego.
Dotyczy to szczególnie sytuacji, gdy po przerwaniu używania substancji pojawiały się wcześniej nasilone objawy fizyczne lub psychiczne.
W przypadku alkoholu nagłe odstawienie po długotrwałym, intensywnym piciu może wywołać objawy abstynencyjne, dlatego nie należy zakładać, że najlepszym sposobem przygotowania do terapii będzie samodzielne gwałtowne odstawienie alkoholu tuż przed przyjazdem.
Najlepiej jeszcze podczas pierwszego kontaktu z ośrodkiem dokładnie powiedzieć, co, jak często i w jakich ilościach było używane. Pozwoli to ustalić, jaki sposób przyjęcia będzie odpowiedni.
Załatw najważniejsze sprawy przed wyjazdem
Terapia stacjonarna oznacza czasowe odsunięcie się od zwykłego rytmu życia. Warto więc wcześniej uporządkować sprawy, które podczas pobytu mogłyby niepotrzebnie zaprzątać uwagę.
Może chodzić między innymi o:
- poinformowanie pracodawcy o nieobecności,
- zapewnienie opieki nad dziećmi lub innymi osobami zależnymi,
- ustalenie opieki nad zwierzętami,
- opłacenie najważniejszych rachunków,
- przekazanie bliskiej osobie niezbędnych informacji,
- przygotowanie dokumentów,
- odwołanie wizyt i zobowiązań przypadających na czas terapii.
Nie wszystkie problemy da się oczywiście rozwiązać przed wejściem do ośrodka. Warto jednak ograniczyć liczbę spraw, które będą powodowały napięcie i odciągały uwagę od terapii.
Porozmawiaj z bliskimi o zasadach kontaktu
Pobyt w ośrodku może być zmianą nie tylko dla osoby rozpoczynającej terapię, ale również dla jej partnera, dzieci, rodziców czy innych bliskich.
Dobrze wcześniej powiedzieć im, że kontakt może wyglądać inaczej niż na co dzień. W zależności od zasad placówki telefon może być dostępny jedynie w określonych godzinach albo jego używanie może być czasowo ograniczone.
Nie musi to oznaczać izolowania pacjenta. Ograniczenie codziennych bodźców może pomagać skoncentrować uwagę na terapii i odejść na pewien czas od schematów, konfliktów oraz sytuacji związanych z dotychczasowym używaniem substancji.
Warto również ustalić jedną osobę, z którą w razie potrzeby będzie można załatwiać najważniejsze kwestie organizacyjne.
Przygotuj się na regularny plan dnia
Jedną ze zmian, które mogą być odczuwalne już od początku pobytu, jest uporządkowany rytm dnia.
Terapia uzależnień zazwyczaj nie polega na pojedynczej rozmowie z terapeutą raz na kilka dni. Leczenie może wykorzystywać różne formy pracy, między innymi terapię indywidualną, zajęcia grupowe, pracę nad konkretnymi zachowaniami oraz inne elementy wspierające proces zdrowienia.
W praktyce dzień może obejmować zajęcia terapeutyczne, posiłki, obowiązki organizacyjne, czas wolny oraz odpoczynek.
Dla osoby przyzwyczajonej do nieregularnego trybu życia taki rytm początkowo może wydawać się ograniczający. Z czasem przewidywalność i struktura dnia mogą jednak stać się ważnym elementem pobytu.
Nie trzeba wiedzieć, co powiedzieć na pierwszej terapii
Przed wyjazdem mogą pojawić się pytania: „Co mam powiedzieć terapeucie?”, „Czy będę musiał opowiadać o wszystkim?”, „A co, jeśli nie potrafię mówić o swoich problemach?”.
Nie trzeba przygotowywać historii swojego życia ani wcześniej układać odpowiednich odpowiedzi.
Na początku ważniejsza jest możliwie szczera informacja o sytuacji: używanych substancjach lub zachowaniach, dotychczasowych próbach ograniczenia problemu, stanie zdrowia oraz powodach zgłoszenia się na terapię.
Nie trzeba również przyjeżdżać z pełnym przekonaniem, że wszystko się uda. Ambiwalencja, lęk czy wątpliwości mogą pojawiać się na początku leczenia. Zadaniem terapii jest między innymi przyjrzenie się problemowi i wypracowanie zmian, które pozwolą funkcjonować bez powrotu do dotychczasowych destrukcyjnych schematów.
Pierwsze dni w ośrodku mogą być trudne
Nowe miejsce, obcy ludzie, inne zasady i brak dotychczasowej rutyny mogą początkowo powodować dyskomfort.
Może pojawić się:
- tęsknota za domem,
- chęć wcześniejszego wyjazdu,
- złość na zasady,
- niepewność podczas zajęć grupowych,
- myślenie o problemach pozostawionych poza ośrodkiem,
- wątpliwości dotyczące sensu terapii.
Nie oznacza to automatycznie, że leczenie jest źle dobrane. Pierwsze dni są również okresem adaptacji do nowego miejsca i nowego sposobu funkcjonowania.
Jeżeli coś budzi silny niepokój, lepszym rozwiązaniem niż podejmowanie nagłej decyzji o rezygnacji jest rozmowa z terapeutą lub inną osobą z zespołu.
Nie przygotowuj „ostatniego pożegnania” z alkoholem lub narkotykami
Czas pomiędzy podjęciem decyzji o terapii a rozpoczęciem pobytu bywa niebezpieczny. Może pojawić się myśl: „Skoro od poniedziałku zaczynam terapię, to w weekend mogę jeszcze ostatni raz się napić albo wziąć”.
Takie podejście może skończyć się intensywnym używaniem substancji, zatruciem, wypadkiem albo pogorszeniem stanu zdrowia jeszcze przed rozpoczęciem leczenia.
Wyjazdu na terapię nie warto poprzedzać „ostatnią imprezą”. Jeżeli trudno utrzymać abstynencję do czasu przyjęcia, najlepiej powiedzieć o tym podczas kontaktu z placówką i ustalić bezpieczny sposób dalszego postępowania.
Przygotowanie do terapii nie musi być idealne
Nie trzeba uporządkować całego życia przed przekroczeniem progu ośrodka. Część osób odkłada rozpoczęcie leczenia właśnie dlatego, że ciągle czeka na odpowiedni moment – zakończenie projektu w pracy, rozwiązanie konfliktu rodzinnego, spokojniejszy miesiąc albo moment, w którym poczuje stuprocentową motywację.
Taki idealny moment może jednak długo nie nadejść.
Najważniejsze jest uporządkowanie kwestii niezbędnych: stanu zdrowia, leków, dokumentów, transportu, opieki nad osobami zależnymi i podstawowych obowiązków. Pozostałymi sprawami często można zająć się później.
Sam pobyt w ośrodku nie rozwiązuje automatycznie wszystkich problemów, ale może stworzyć przestrzeń do skoncentrowania się na terapii, rozpoznania mechanizmów uzależnienia i rozpoczęcia pracy nad zmianą. Leczenie zaburzeń związanych z używaniem substancji może obejmować różne metody i wymaga indywidualnego dopasowania do potrzeb danej osoby.
Dlatego przygotowanie do wyjazdu warto potraktować nie jako kolejne trudne zadanie do wykonania perfekcyjnie, ale jako pierwszy praktyczny krok w procesie zdrowienia.
