Szwajcaria przyciąga wysokimi zarobkami i stabilnością, ale nie jest kierunkiem, do którego wyjeżdża się „na próbę” bez przygotowania. To rynek wymagający — zarówno pod względem kwalifikacji, jak i formalności. Poza atrakcyjnymi wynagrodzeniami trzeba wziąć pod uwagę koszty życia, ograniczenia administracyjne i dużą konkurencję w wielu zawodach. Jeśli rozważasz ten kierunek na poważnie, warto najpierw dobrze poznać zasady gry. Ten artykuł pomoże Ci się w nich odnaleźć.

Szwajcaria jako cel emigracji zarobkowej Polaków

Choć Szwajcaria nie jest członkiem UE, jest stroną dwustronnych umów z Unią Europejską w ramach tzw. Bilateralnych Umów Sektorowych. Na ich mocy obywatele UE – w tym Polacy – mogą legalnie pracować w Szwajcarii bez konieczności ubiegania się o wizę pracowniczą w tradycyjnym rozumieniu. Wymagane jest jednak dopełnienie procedury rejestracyjnej i – w przypadku pobytu dłuższego niż 90 dni – uzyskanie zezwolenia na pobyt (Aufenthaltsbewilligung).

Szacuje się, że w Szwajcarii pracuje kilkanaście tysięcy obywateli polskich, choć dokładne dane są trudne do ustalenia ze względu na specyfikę szwajcarskiego systemu administracyjnego, który jest zdecentralizowany i oparty na 26 kantonach. Polacy pracują głównie w budownictwie, gastronomii, hotelarstwie, przemyśle i przy sprzątaniu.

Kluczową różnicą w porównaniu z Austrią czy Finlandią jest waluta – Szwajcaria posługuje się frankiem szwajcarskim (CHF), nie euro. Przy aktualnym kursie (1 CHF ≈ 4,30–4,50 PLN) nawet przeciętne szwajcarskie wynagrodzenie w przeliczeniu na złote wygląda imponująco. Ale pamiętaj – koszty życia w Szwajcarii są proporcjonalnie bardzo wysokie.

„Szwajcaria to nie jest kraj, do którego jedzie się z marszu. To rynek pracy dla ludzi przygotowanych – ze znajomością języka, z dokumentami w porządku i z realistycznym planem finansowym. Kto przyjedzie bez przygotowania, szybko odkryje, że wysokie zarobki pochłaniają astronomiczne koszty życia.” – Władysław Przeczek, konsultant ds. emigracji zarobkowej z portalu praca Szwajcaria4U.

Szwajcaria a UE – kwestie prawne i imigracyjne

Zanim omówimy poszczególne branże, warto rozwiać pewne nieporozumienia prawne. Szwajcaria nie jest członkiem UE ani EOG, jednak na mocy umowy o swobodnym przepływie osób (FZPA) obywatele UE mają prawo do pracy i pobytu w Szwajcarii na specjalnych zasadach.

Dla pobytów do 90 dni w roku kalendarzowym nie jest wymagane żadne zezwolenie – wystarczy ważny paszport lub dowód osobisty. W przypadku pracy krótkoterminowej (do 3 miesięcy) pracodawca ma obowiązek zgłosić zatrudnienie pracownika z UE w systemie online MEL (Meldeverfahren).

Przy pobycie dłuższym niż 90 dni konieczne jest uzyskanie zezwolenia na pobyt kategorii L (krótkoterminowe, do 1 roku) lub kategorii B (długoterminowe, do 5 lat). Zezwolenie uzyskuje się w urzędzie migracyjnym kantonu, w którym się mieszka. Procedura jest stosunkowo prosta, ale wymaga posiadania umowy o pracę lub dowodu na środki utrzymania.

Praca w Szwajcarii bez znajomości języka – czy to możliwe?

Szwajcaria to kraj czterech języków urzędowych: niemieckiego (65% populacji), francuskiego (23%), włoskiego (8%) i retoromańskiego (1%). W praktyce oznacza to, że w zależności od kantonu, do którego jedziesz, potrzebna będzie znajomość innego języka.

Kantony niemieckojęzyczne – Zurych, Berno, Bazyleja, Lucerna – to największy rynek pracy. Kantony frankofońskie – Genewa, Lozanna, Neuchâtel – są popularne w sektorze finansowym i dyplomatycznym. Kanton Ticino jest włoskojęzyczny i przyciąga pracowników budowlanych.

Tak jak w Austrii, brak znajomości lokalnego języka nie wyklucza całkowicie podjęcia pracy, ale znacząco ją ogranicza. Na budowach, w magazynach i przy sprzątaniu wielojęzyczne brygady z polskojęzycznym brygadzistą są normą. W gastronomii, hotelarstwie i usługach znajomość języka jest jednak praktycznie obowiązkowa. Znajomość języka niemieckiego na poziomie A2–B1 otwiera zdecydowanie więcej drzwi niż znajomość wyłącznie angielskiego, choć angielski jest powszechnie używany w środowiskach korporacyjnych w Zurychu czy Genewie.

„Szwajcarski niemiecki (Schweizerdeutsch) to osobna historia – jest tak odmienny od standardowego języka niemieckiego, że nawet Niemcy mają z nim problemy. Na szczęście w miejscu pracy używa się zazwyczaj standardowego Hochdeutsch. Nie zniechęcaj się tym – ucz się standardowego języka i z czasem zrozumiesz dialekt.”

– Renata Czajkowska-Hess, nauczycielka języka niemieckiego i autorka kursu online „Deutsch für Polen in der Schweiz”

Praca sezonowa w Szwajcarii

Praca sezonowa w Szwajcarii jest ściśle związana z turystyką alpejską – jedną z najważniejszych gałęzi szwajcarskiej gospodarki. Sezon zimowy (grudzień–marzec) skupia się wokół słynnych kurortów narciarskich takich jak Verbier, Zermatt, Davos, St. Moritz czy Grindelwald. Sezon letni (czerwiec–wrzesień) to turystyka górska, festiwale i ośrodki wypoczynkowe nad jeziorami.

Zapotrzebowanie na pracowników sezonowych obejmuje pracowników hoteli i pensjonatów, kucharzy, kelnerów, pracowników recepcji, narciarskich instruktorów (z uprawnieniami) oraz pracowników technicznych obsługujących wyciągi i infrastrukturę. W rolnictwie – szczególnie przy zbiorach winogron w kantonach Valais i Vaud – zatrudniani są pracownicy sezonowi od września do października.

Ważna kwestia formalna: pracownicy sezonowi przyjeżdżający do pracy w Szwajcarii muszą być zgłoszeni przez pracodawcę w systemie MEL przed podjęciem pracy. Pracodawcy szwajcarscy są do tego zobowiązani prawnie i w praktyce rzetelne firmy hotelowe i rolnicze zawsze dopełniają tej formalności.

Stawki w turystyce sezonowej w Szwajcarii są wysokie nawet na tle innych branż. Pracownik housekeepingu w alpejskim hotelu zarabia od 18 do 23 CHF brutto za godzinę, a kucharz z doświadczeniem – od 22 do 30 CHF. Do tego dochodzi zazwyczaj bezpłatne zakwaterowanie i wyżywienie w hotelu, co znacznie podnosi realną wartość wynagrodzenia.

Praca na magazynie w Szwajcarii

Sektor logistyczny w Szwajcarii jest dobrze rozwinięty, choć nie tak rozległy jak w Niemczech czy Austrii. Praca na magazynie w Szwajcarii jest dostępna głównie w okolicach dużych miast – Zurychu, Bazylei, Genewy i Berna, gdzie zlokalizowane są centra dystrybucyjne firm handlowych i logistycznych.

Firmy takie jak Migros, Coop, DHL Schweiz, Galliker Transport czy Post CH (szwajcarska poczta) regularnie zatrudniają pracowników magazynowych. Typowe stanowiska to kompletowanie zamówień, pakowanie, obsługa wózków widłowych i praca przy taśmach sortowniczych. Uprawnienia na wózki widłowe zdobyte w Polsce są honorowane po przetłumaczeniu dokumentów.

Stawki godzinowe w logistyce i magazynowaniu wahają się od 20 do 26 CHF brutto za godzinę. W przeliczeniu na złote to kwoty robiące wrażenie, jednak należy pamiętać, że samo wynajęcie pokoju w Zurychu kosztuje od 1 200 do 2 000 CHF miesięcznie.

Dowiedz się także o  Jaką można mieć pasję — inspiracje, które mogą zmienić Twoje życie

Praca na produkcji w Szwajcarii

Szwajcaria to kraj zaawansowanego przemysłu – zegarki, farmaceutyki, aparatura medyczna, chemia i inżynieria precyzyjna to sektory, w których kraj ten jest światowym liderem. Praca na produkcji w Szwajcarii różni się od produkcji w Polsce czy nawet w Niemczech – wymaga zazwyczaj większej precyzji, skrupulatności i często formalnych kwalifikacji.

Wielkie koncerny jak Novartis, Roche, Nestlé, ABB, Sulzer czy Georg Fischer zatrudniają tysiące pracowników produkcyjnych w swoich zakładach. Operatorzy maszyn i technicy z doświadczeniem mogą liczyć na 22–30 CHF brutto za godzinę, a specjaliści z branży farmaceutycznej czy zegarmistrzostwo – jeszcze więcej.

Warto podkreślić, że fińskie – i szwajcarskie – standardy BHP są wyjątkowo rygorystyczne. Szkolenia wstępne są obowiązkowe i szczegółowe, a przestrzeganie procedur bezpieczeństwa jest traktowane absolutnie poważnie. Wypadki przy pracy zdarzają się rzadko, a zakłady produkcyjne są doskonale wyposażone. Warto pamiętać, że na produkcji praca od zaraz w Szwajcarii dostępna może być również dla par.

Praca w gastronomii w Szwajcarii

Gastronomia w Szwajcarii to jeden z najbardziej wymagających, a zarazem najlepiej płatnych sektorów dla pracowników z zagranicy. Praca w gastronomii w Szwajcarii jest dostępna na różnych poziomach – od luksusowych restauracji w Genewie po małe bistro w alpejskich wioskach.

Szwajcarski sektor gastronomiczny regulowany jest przez układy zbiorowe (L-GAV – Landesgesamtarbeitsvertrag des Gastgewerbes). Minimalna stawka godzinowa dla pracownika gastronomii bez kwalifikacji wynosi około 18–19 CHF brutto za godzinę, a wykwalifikowany kucharz może zarobić 24–32 CHF za godzinę. To najwyższe stawki w gastronomii w całej Europie.

Wiele hoteli i restauracji zapewnia pracownikom zakwaterowanie i wyżywienie – to znacząca korzyść, która może obniżyć koszty życia nawet o 800–1 200 CHF miesięcznie. W Szwajcarii napiwki są powszechne i mogą stanowić istotne uzupełnienie wynagrodzenia, szczególnie w restauracjach wyższej kategorii i kurortach turystycznych.

„Pracowałem w trzech krajach – Polsce, Niemczech i Szwajcarii. Szwajcaria jest bezkonkurencyjna pod względem zarobków w kuchni. Ale tempo pracy jest nieludzkie, standardy absolutnie nieustępliwe, a szef kuchni nie pyta, czy masz dobry dzień. Kto to wytrzyma – zarobi i wróci z oszczędnościami. Kto nie – wróci po miesiącu.”

– Bartłomiej Kowalczyk-Sęk, sous chef z 12-letnim doświadczeniem w gastronomii europejskiej, obecnie pracujący w Lozannie

Praca przy sprzątaniu w Szwajcarii

Usługi sprzątające w Szwajcarii to dobrze zorganizowany i stabilny sektor, w którym praca przy sprzątaniu w Szwajcarii jest jedną z bardziej dostępnych opcji dla pracowników bez specjalistycznych kwalifikacji. Firmy sprzątające działają zarówno w segmencie komercyjnym (biura, banki, szpitale), jak i hotelowym oraz prywatnym.

Główne firmy to ISS Schweiz, Sodexo Switzerland, Priora Group oraz lokalne firmy kantonalne. Stawki godzinowe przy sprzątaniu wynoszą od 19 do 24 CHF brutto za godzinę – to niemal dwukrotnie więcej niż w Austrii. Układ zbiorowy dla branży czystościowej (Gesamtarbeitsvertrag Reinigung) gwarantuje minimalne stawki i warunki pracy.

W hotelach alpejskich sprzątanie (housekeeping) jest pracą sezonową z bardzo atrakcyjnym pakietem – zakwaterowanie, wyżywienie i wynagrodzenie rzędu 2 800–3 500 CHF miesięcznie brutto to standard w renomowanych obiektach. To oferta, która przyciąga pracowników z całej Europy.

Praca na budowie w Szwajcarii

Budownictwo to jeden z sektorów, gdzie polscy pracownicy są w Szwajcarii najbardziej poszukiwani i najwyżej cenieni. Szwajcarski rynek budowlany jest ogromny – kraj nieustannie się rozbudowuje, modernizuje infrastrukturę tunelową i kolejową, a popyt na wykwalifikowanych pracowników jest chroniczny.

Stawki w budownictwie należą do najwyższych w Europie. Wykwalifikowany murarz, tynkarz, hydraulik czy elektryk zarabia w Szwajcarii od 28 do 38 CHF brutto za godzinę. Pomocnik budowlany może liczyć na 22–26 CHF za godzinę. W przeliczeniu na złote to kwoty, które trudno osiągnąć w Polsce nawet na kierowniczych stanowiskach.

Kluczowym dokumentem dla pracowników budowlanych w Szwajcarii jest Suva-Karte – karta ubezpieczenia wypadkowego wydawana przez Suva (Schweizerische Unfallversicherungsanstalt). Każdy pracownik na budowie musi być nią objęty, a pracodawca jest do tego zobowiązany z mocy prawa.

Ważna kwestia dla pracowników delegowanych: Szwajcaria stosuje zasadę equal pay – pracownicy oddelegowani muszą otrzymywać wynagrodzenie co najmniej na poziomie szwajcarskich stawek układu zbiorowego LMV (Landesmantelvertrag) dla budownictwa. Kontrole są rygorystyczne, a kary za łamanie tych zasad – bardzo wysokie.

„Inspekcja pracy w Szwajcarii to nie przelewki. Byłem świadkiem kontroli na budowie w Kantonie Zurych – inspektorzy sprawdzali każdy dokument, każdą umowę, każdą kartę ubezpieczeniową. Firmy, które próbują oszukiwać na stawkach, płacą gigantyczne kary i tracą licencję. Dla pracownika to dobra wiadomość – prawo jest po twojej stronie.”

– Zbigniew Kantorski-Mela, kierownik robót budowlanych pracujący w Kantonie Aargau od 2015 roku

Zarobki w Szwajcarii według branż – orientacyjna lista

Poniżej znajdziesz orientacyjne stawki brutto za godzinę lub miesięczne w Szwajcarii w frankach szwajcarskich (CHF) w branżach popularnych wśród polskich pracowników (dane na rok 2024–2025, mogą ulec zmianie). Przy przeliczeniu na złote przyjmij kurs około 4,30–4,50 PLN za 1 CHF:

  • Budownictwo (wykwalifikowany – murarz, hydraulik, elektryk): 28–38 CHF/h
  • Budownictwo (pomocnik budowlany): 22–26 CHF/h
  • Spawalnictwo i ślusarstwo precyzyjne: 26–36 CHF/h
  • Produkcja przemysłowa i farmaceutyczna: 22–30 CHF/h
  • Logistyka i magazynowanie: 20–26 CHF/h
  • Transport (kierowca zawodowy kat. C/CE): 24–32 CHF/h
  • Gastronomia (kucharz z doświadczeniem): 24–32 CHF/h
  • Gastronomia (pomoc kuchenna, kelner): 18–22 CHF/h
  • Hotelarstwo i turystyka (sezonowo): 18–24 CHF/h + zakwaterowanie i wyżywienie
  • Sprzątanie i housekeeping: 19–24 CHF/h
  • Praca sezonowa (rolnictwo, winnice): 16–20 CHF/h
  • Opieka nad osobami starszymi (Spitex): 22–28 CHF/h
  • IT i programowanie (specjaliści): 50–90 CHF/h

Uwaga podatkowa: W Szwajcarii podatki pobierane są na poziomie federalnym, kantonalnym i gminnym. Łączne obciążenie podatkowe zależy od kantonu – Zug i Schwyz mają najniższe podatki, Genewa i Bazylea – wyższe. Dla pracownika z zagranicy o średnich zarobkach efektywna stawka podatkowa wynosi zazwyczaj 15–25%. Do tego dochodzą składki na ubezpieczenie społeczne (AHV/IV/EO) w wysokości ok. 6,35% wynagrodzenia brutto oraz obowiązkowe ubezpieczenie wypadkowe (Suva).

Agencje rekrutacyjne – jak wybrać właściwą?

Wiele polskich firm i agencji oferuje pośrednictwo przy zatrudnieniu w Szwajcarii. Warto tu zachować szczególną ostrożność – rynek agencji pracy jest bardzo nierówny, a Szwajcaria, jako kraj spoza UE, przyciąga też nieuczciwych pośredników liczących na niewiedzę kandydatów.

Dowiedz się także o  Na jaki temat można zrobić ankietę?

Co powinna zapewnić rzetelna agencja rekrutacyjna?

Zakwaterowanie: Większość agencji delegujących pracowników do Szwajcarii organizuje zakwaterowanie. Ze względu na ekstremalne koszty wynajmu w Szwajcarii jest to absolutnie kluczowy element oferty. Koszt zakwaterowania potrącany z wynagrodzenia nie powinien przekraczać 400–600 CHF miesięcznie za pokój w domu pracowniczym lub mieszkaniu wspólnym. Zawsze sprawdzaj standard i lokalizację przed wyjazdem.

Transport: Agencje zazwyczaj organizują transport z Polski do miejsca pracy – busem lub samolotem (Wrocław, Katowice, Kraków i Warszawa mają połączenia z Zurychem, Genewą i Bazyleą). Koszt transportu bywa refundowany po przepracowaniu określonej liczby godzin lub w całości pokrywany przez pracodawcę. Upewnij się, jakie zasady obowiązują w konkretnej agencji.

Opieka rezydenta: Na terenie Szwajcarii – szczególnie przy większych grupach pracowniczych – renomowane agencje delegują polskojęzycznego rezydenta lub koordynatora. Rezydent pomaga w rejestracji pobytu, uzyskaniu zezwolenia na pobyt, zgłoszeniu do ubezpieczenia i wszystkich formalnościach administracyjnych. W Szwajcarii, gdzie biurokracja jest co prawda sprawna, ale odbywa się w języku miejscowym, obecność rezydenta jest nieoceniona.

Czerwone flagi przy wyborze agencji

  • Agencja pobiera opłatę rekrutacyjną od pracownika – to nielegalne i jest sygnałem alarmowym.
  • Brak pisemnej umowy przed wyjazdem – nie jedź bez podpisanej umowy.
  • Oferty z wynagrodzeniem znacznie poniżej stawek układów zbiorowych – mogą świadczyć o pracy w szarej strefie.
  • Brak informacji o pracodawcy końcowym – masz prawo wiedzieć, dla kogo będziesz pracować.
  • Obietnice „szybkiego zarobku bez kwalifikacji” w sektorach wymagających specjalistycznej wiedzy – to często przynęta na naiwnych.
  • Brak wpisu agencji w Krajowym Rejestrze Agencji Zatrudnienia (KRAZ).

Koszty życia w Szwajcarii – realia, których nie można ignorować

Wysokie zarobki w Szwajcarii idą w parze z najwyższymi kosztami życia w Europie. Przed wyjazdem koniecznie zaplanuj budżet, uwzględniając następujące wydatki:

  • Wynajem pokoju: 900–2 000 CHF miesięcznie w zależności od kantonu i standardu.
  • Wyżywienie: 400–700 CHF miesięcznie przy gotowaniu samodzielnie.
  • Obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne (Krankenkasse): 300–550 CHF miesięcznie – to duże zaskoczenie dla wielu Polaków. W Szwajcarii obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne jest prywatne i drogie.
  • Transport publiczny: 70–150 CHF miesięcznie (lub rower – Szwajcaria ma świetną infrastrukturę rowerową).
  • Podatki lokalne: zależne od kantonu i dochodów.

Szacuje się, że miesięczne koszty życia singla w Szwajcarii wynoszą od 2 500 do 4 000 CHF – bez uwzględnienia podatków. Przy wynagrodzeniu netto rzędu 4 000–5 000 CHF możliwe jest odkładanie od 500 do 1 500 CHF miesięcznie. To nadal więcej niż w Polsce, ale nie bajkowe liczby, o których niektórzy marzą.

Formalności przed wyjazdem do Szwajcarii

Procedura legalizacji pobytu i pracy w Szwajcarii jest bardziej złożona niż w krajach UE. Oto najważniejsze kroki:

  • Zgłoszenie pobytu (Anmeldung): W ciągu 14 dni od przybycia do Szwajcarii musisz zgłosić swój pobyt w urzędzie gminy (Einwohnerkontrolle). To absolutny priorytet.
  • Zezwolenie na pobyt: Przy pracy dłuższej niż 90 dni – zezwolenie kategorii L lub B, uzyskiwane w kantonie zamieszkania.
  • Ubezpieczenie zdrowotne (Krankenkasse): Obowiązkowe od pierwszego dnia pobytu. Masz 3 miesiące na wybór ubezpieczyciela (np. CSS, Helsana, Swica), ale ubezpieczenie działa od dnia przyjazdu.
  • Numer AHV: Szwajcarski numer ubezpieczenia społecznego – pracodawca pomoże go uzyskać.
  • Formularz A1: Jeśli jesteś delegowany przez polską firmę, konieczny jest formularz A1 z ZUS potwierdzający, że płacisz składki w Polsce.

Prawa pracownicze w Szwajcarii

Szwajcaria nie ma powszechnego ustawowego minimum płacy na poziomie federalnym, ale układy zbiorowe (GAV – Gesamtarbeitsvertrag) w większości branż ustalają minimalne stawki wynagrodzenia i są prawnie wiążące. Ponadto kilka kantonów – m.in. Genewa, Ticino, Nidwalden – wprowadza własne minimalne wynagrodzenie, które w Genewie wynosi ponad 24 CHF za godzinę.

Inspekcje pracy w Szwajcarii są bardzo skuteczne i niezapowiedziane. Pracodawcy zatrudniający pracowników poniżej stawek układów zbiorowych narażają się na kary finansowe i zakaz działalności. To doskonała ochrona dla pracownika – o ile pracuje legalnie.

Urlop wypoczynkowy wynosi w Szwajcarii minimum 4 tygodnie rocznie (20 dni roboczych), a dla pracowników do 20. roku życia – 5 tygodni. Przepisy dotyczące nadgodzin, pracy nocnej i świątecznej są ściśle regulowane przez Kodeks pracy (Obligationenrecht) i Ustawę o pracy (Arbeitsgesetz).

Czy warto jechać do Szwajcarii do pracy?

Szwajcaria to rynek pracy dla osób przygotowanych, ambitnych i cierpliwych w pokonywaniu formalności. Zarobki są bezkonkurencyjne w skali europejskiej, warunki pracy wyjątkowe, a prawa pracownicze – doskonale chronione. Jednak wysokie koszty życia, bariery językowe i specyfika prawna wymagają solidnego przygotowania przed wyjazdem.

Polak, który przyjedzie do Szwajcarii z podpisaną umową, uregulowanymi formalnościami meldunkowymi, ubezpieczeniem zdrowotnym i przynajmniej podstawami języka, ma przed sobą realną szansę na znaczące oszczędności i awans zawodowy niemożliwy do osiągnięcia w Polsce. Polak, który przyjedzie bez przygotowania, szybko odkryje, że nawet wysokie zarobki nie wystarczą, by pokryć koszty życia w jednym z najdroższych krajów świata.

Bibliografia

  1. Staatssekretariat für Migration (SEM): Swobodny przepływ osób – obywatele UE w Szwajcarii, www.sem.admin.ch, dostęp: 2025.
  2. Seco (Staatssekretariat für Wirtschaft): Delegowanie pracowników do Szwajcarii – przepisy i kontrole, www.seco.admin.ch, dostęp: 2025.
  3. Suva (Schweizerische Unfallversicherungsanstalt): Ubezpieczenie wypadkowe dla pracowników, www.suva.ch, dostęp: 2025.
  4. L-GAV (Landesgesamtarbeitsvertrag des Gastgewerbes): Układy zbiorowe w gastronomii i hotelarstwie, www.l-gav.ch, dostęp: 2025.
  5. LMV Bauhauptgewerbe: Landesmantelvertrag – układ zbiorowy dla budownictwa, www.lmv.ch, dostęp: 2025.
  6. Polska Ambasada w Bernie: Informacje dla Polaków pracujących w Szwajcarii, www.gov.pl/web/szwajcaria, dostęp: 2025.
  7. Krajowy Rejestr Agencji Zatrudnienia (KRAZ): stor.praca.gov.pl, dostęp: 2025.
  8. EURES Polska: Warunki życia i pracy w Szwajcarii, eures.praca.gov.pl, dostęp: 2025.
  9. Bundesamt für Statistik (BFS): Labour market statistics Switzerland 2024, www.bfs.admin.ch, dostęp: 2025.
  10. Numbeo: Cost of Living in Switzerland 2024–2025, www.numbeo.com, dostęp: 2025.

O autorze

Piotr Zawadzki-Mruk – dziennikarz ekonomiczny i specjalista ds. rynków pracy w Europie Zachodniej i Północnej. Absolwent Wydziału Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego. Przez lata mieszkał i pracował w Finlandii, Austrii oraz Szwajcarii, gdzie prowadził badania terenowe dotyczące migracji zarobkowej Polaków. Autor licznych reportaży i analiz na temat pracy Polaków za granicą, współpracujący z portalami branżowymi i organizacjami wspierającymi emigrantów zarobkowych. Prywatnie pasjonat górskich wędrówek i szwajcarskich serów.