Zbiór ziemniaków podczas suchego lata potrafi mocno obciążyć maszyny. Twarda, zbita gleba stawia większy opór elementom roboczym, zwiększa drgania i przyspiesza ścieranie metalu.
W takich warunkach niektóre części do maszyn okopowych mogą wymagać wymiany znacznie wcześniej niż podczas pracy w glebie o optymalnej wilgotności. Na które podzespoły warto zwrócić szczególną uwagę przed rozpoczęciem wykopków?
Dlaczego sucha gleba przyspiesza zużycie części?
Przesuszona gleba jest twardsza i trudniejsza do rozluźnienia. Lemiesze oraz pozostałe elementy zagłębiające się w ziemię muszą pokonywać większy opór, a piasek i drobne kamienie działają na powierzchnie robocze podobnie jak materiał ścierny.
Większe obciążenie przenosi się także na układ napędowy i elementy odpowiedzialne za transport ziemniaków. Jeżeli pole jest mocno zbite, operator może zauważyć zwiększone drgania maszyny, nierówną pracę taśm oraz szybsze pojawianie się luzów.
Lemiesze i elementy kopiące są szczególnie narażone
To właśnie lemiesze mają bezpośredni kontakt z nieuprawioną jeszcze warstwą gleby, dlatego należą do części zużywających się najszybciej. Stępiona krawędź robocza pogarsza zagłębianie maszyny i może powodować konieczność zwiększenia siły potrzebnej do prowadzenia wykopki.
Przed sezonem oraz podczas zbiorów warto kontrolować:
- stopień starcia krawędzi lemieszy,
- pęknięcia i odkształcenia elementów roboczych,
- stan mocowań i śrub,
- różnice w zużyciu lewej i prawej strony maszyny.
Jeżeli lemiesz jest już mocno wytarty, odkładanie wymiany może powodować dodatkowe obciążenie kolejnych podzespołów.
Taśmy, pręty i rolki także pracują ciężej
Po podcięciu redliny ziemia wraz z bulwami trafia na system odsiewający. W suchej glebie pojawia się więcej twardych brył, które uderzają w taśmy, pręty i rolki. W efekcie może dochodzić do szybszego zużycia łączeń, rozciągania taśmy oraz powstawania luzów.
| Element | Co przyspiesza zużycie? | Co warto sprawdzić? |
| Lemiesze | twarda gleba, kamienie | ostrość, pęknięcia |
| Taśmy odsiewające | bryły ziemi, drgania | napięcie, uszkodzenia |
| Pręty | uderzenia kamieni | wygięcia, przetarcia |
| Rolki | kurz i duże obciążenie | luzy, płynność pracy |
| Łańcuchy | opór układu | napięcie i smarowanie |
Regularna kontrola pozwala wychwycić zużycie wcześniej, zanim niewielki luz lub uszkodzenie jednego elementu wpłynie na pracę całego mechanizmu.
Łańcuchy, koła zębate i łożyska wymagają kontroli
Podczas pracy w trudnych warunkach zwiększa się obciążenie napędu przenoszącego ruch na taśmy i pozostałe mechanizmy. Wyciągnięty łańcuch może gorzej współpracować z kołem zębatym, a nadmierne luzy przyspieszają zużycie obu elementów.
Nie można też zapominać o łożyskach. Kurz i drobiny gleby mogą utrudniać ich pracę, szczególnie gdy uszczelnienia są już zużyte. Nietypowy hałas, zwiększone luzy albo nadmierne nagrzewanie elementu powinny być sygnałem do dokładniejszej kontroli.
Jak przygotować maszynę do zbioru w suchych warunkach?
Czy warto czekać z przeglądem do pierwszej awarii? Zdecydowanie praktyczniej jest sprawdzić maszynę jeszcze przed rozpoczęciem intensywnych wykopków. Warto przygotować podstawowe części do maszyn okopowych, które podczas sezonu są najbardziej narażone na zużycie.
Na liście zapasowych elementów mogą znaleźć się między innymi lemiesze, pręty, rolki, łożyska, łańcuchy, koła zębate oraz podstawowe elementy mocujące. Dobry sklep rolniczy powinien umożliwiać dobór części według producenta i modelu maszyny, co ogranicza ryzyko zamówienia nieodpowiedniego wariantu.
Nie każda część zużywa się w takim samym tempie
Stan podzespołów zależy nie tylko od wilgotności gleby. Znaczenie mają również jej rodzaj, liczba kamieni, prędkość robocza, ustawienie maszyny oraz powierzchnia przepracowana przez konkretne elementy. Dlatego samego czasu użytkowania nie warto traktować jako jedynego kryterium wymiany.
W czasie zbiorów dobrze jest wykonywać krótką kontrolę maszyny po każdym dniu intensywnej pracy. Kilka minut poświęconych na obejrzenie lemieszy, taśm, mocowań i napędu może pomóc szybciej zauważyć zużycie i ograniczyć ryzyko przestoju wtedy, gdy warunki pogodowe dają niewiele czasu na sprawny zbiór.
